یادمان باغچهبانها
جبّار باغچهبان، ثمین باغچهبان و اِولین باغچهبان
جبّار
باغچهبان سال 1297شمسی، آموزگاری را در شهر مرند آذربایجان آغاز کرد و
بعدها به مناسبت تأسیس نخستین کودکستان خود در تبریز، به نام «باغچه اطفال»
نام خانوادگی خود را به «باغچهبان» تغییر داد. باغچهبان را باید اولین
کسی دانست که در ایران، آموزش سمعی وبصری را به نظام آموزشی کشور ما وارد
کرد.
او با
خلاقیت خاص خود، برای آموزش بهتر به دانشآموزان کر و لال وکودکان
پیشدبستانی،دست به ساختن وسایل سمعی وبصری زد. ایجاد آموزش قبل از دبستان
و بنیانگذاری آموزش و پرورش ناشنوایان در ایران از افتخارات باغچه بان است.
جبار باغچه بان همچنین اوّلین مولف و ناشر کتاب کودک در ایران است. او از
سال 1307 باوجود دشواری های فراوان چاپ وکلیشه، چاپ کتب مخصوص کودکان را با
تصاویری که خود میکشید آغاز کرد. جبّار
باغچهبان سال 1297شمسی، آموزگاری را در شهر مرند آذربایجان آغاز کرد و
بعدها به مناسبت تأسیس نخستین کودکستان خود در تبریز، به نام «باغچه اطفال»
نام خانوادگی خود را به «باغچهبان» تغییر داد.باغچهبان
را باید اولین کسی دانست که در ایران، آموزش سمعی وبصری را به نظام آموزشی
کشور ما وارد کرد.
ثمین باغچهبان در سال 1306 در تهران تولد یافت. او پس از پایان تحصیلاتش در هنرستان عالی موسیقی در تهران، به ترکیه رفت و تحصیلات خود را در رشتهی آهنگسازی در کنسرواتور دولتی آنکارا به پایان برد.
در دوران تحصیل در ترکیه با اِولین، دختری از تبار ارامنه آشنا شد و این آشنایی به عشقی جاودانه و ازدواج آن دو منتهی شد. ثمین به همراه همسر خود پس از اتمام تحصیلات، به ایران بازگشت و هر دو به آموزش موسیقی و فعالیت در عرصه موسیقی پرداختند.
در این دوران و تا پیش از انقلاب، باغچه بان آثاری را برای ارکستر نوشت که توسط رهبرانی چون مرحوم حشمت سنجری و دیگران توسط ارکستر سمفونیک تهران اجرا می شد. باغچه بان تا پیش از مراجعت مجدد به کشور ترکیه، آرام آرام از حجم فعالیت خود در زمینه ی موسیقی کاست.
یکی از معروفترین آثار ثمین باغچهبان «زال و رودابه» نام داشت که در جشن گشایش تالار رودکی یا «وحدت» فعلی در تهران، در سال ۱۳۴۶ با ارکستر سمفونیک تهران، به رهبری حشمت سنجری و گروه آواز جمعی اپرای تهران، به رهبری همسر ثمین، اِولین باغچهبان اجرا شد.
ثمین باغچهبان مدت کوتاهی بعد از انقلاب به ترکیه مهاجرت کرد و همراه با همسرش تا پایان عمر در استامبول زندگی میکرد. فعالیت جدی دیگری در زمینهی موسیقی انجام نداد، ولی چندسال پیش خاطراتش را در تهران به صورت کتابی منتشر کرد.
بخشی از آثار ثمین باغچهبان به رهبری منوچهر صهبایی در سالهای اخیر با ارکستر فیلارمونیک پلوردیو در بلغارستان ضبط شده که به صورت سیدی در ایران و اروپا منتشر شده است.
یکی دیگر از آثار او آلبومی است به اسم «رنگین کمون» که با همکاری نوازندگان ارکستر سمفونیک رادیو وین به رهبری توماس کریستین داوید اجرا شد. قطعاتی برای کودکان. یکی از قطعات این آلبوم «نوروز تو راهه» نام داشت.
اولین باغچهبان در شهر مرسین ترکیه از مادری فرانسوی و پدری ترک متولد شد. پانزده ساله بود که به کنسرواتوار آنکار رفت. اِولین یک سال بعد، پس از ازدواج با ثمین و همراه با او، به کنسرواتوار تهران رفت و به کار تدریس آواز اپرایی مشغول شد. شاگردان او در کنسرواتوار، سودابه صفائیه، پری ثمر، سودابه تاجبخش، پری زنگنه، و حسین سرشار و بسیاری دیگر بودند، که بعدها، همه از ستارگان درخشان هنر اپرا در ایران شدند.
اولین یک سال بعد، پس از ازدواج با ثمین و همراه با او، به کنسرواتوار تهران رفت و به کار تدریس آواز اپرایی مشغول شد. شاگردان او در کنسرواتوار، سودابه صفائیه، پری ثمر، سودابه تاجبخش، پری زنگنه، و حسین سرشار و بسیاری دیگر بودند، که بعدها، همه از ستارگان درخشان هنر اپرا در ایران شدند.
اولین
در سال ۱۳۳۱ خورشیدی، نخستین گروه کر را در همان کنسرواتوار بنیان گذاشت.
پس از آن سازمان اپرای تهران با کمک اولین، منیر وکیلی، فاخره صبا و چند تن
دیگر پایه گذاری شد. سازمان کر تهران نیز به همت اولین باغچهبان و با حضور
نوجوانان تشکیل شد و به صورت یک گروه کر حرفهای درآمد، که در تالار رودکی
در اکثر کنسرتها شرکت داشت.
اولین جدا از کار اپرا، در رسیتالهای متعدد، آثاری از همسر خود ثمین
باغچهبان و دوست دیرینش، حسین ناصحی را به اجرا درآورد. در میان این آثار،
"درخت سرو" از ثمین و "رقص دردربار شاه سمنگان" از شهرت بیشتری یافته است.
خانوادهی باغچهبانها هریک به سهم خود خدمات بسیاری به فرهنگ و هنر کشور
ما ارائه داشتهاند.
یادمان باغچهبانها را در یک برنامهی رادیویی بشنوید
فایل صوتی را میتوانید از اینجا دانلود کنید
ویژه برنامههای دیگر:
یادمان
احمد محمود
یادمان نیما یوشیج
یادمان
فریدون مشیری
یادمان دکتر پرویز
ناتل خانلری
یادمان
سهراب سپهری
• صفحه نخست • نوشتارها • گفتارها • بایگانی • تماس •