راديو

تماس

بايگاني

 

 

سه‌‌شنبه 21 فوريه 2006

26 بهمن ماه برابر با 14 فوريه، روز عشاق يا روز «والنتاين» به ياد «سنت والنتينوس» نامگذاري شده‌‌‌‌است. در ايران نيز چند سالي است که اين روز زيبا، باشکوهي در حد توان و تلاش جوانان جشن گرفته مي‌‌‌‌‌‌‌شود. اما مدت زمان بسياري نيست که روز 29 بهمن نيز که روز «اسپندارمذگان» است، برسر زبانها افتاده‌‌‌‌‌‌‌‌است. بسياري را تلاش براين است که اين روز در ايران، جانشين روز 26 بهمن شود. چه بسا که اين دو جشن در اصل يکي بوده و فاصله زماني آن نيز بيش از سه روز نيست.
جشن «اسپندارمذ»، روز جشن زمين و روز زن است. اسپندارمذ، ايزد مونث در عالم معنوي، مظهر محبت، خلوص، فروتني، بردباري و بخشندگي و پارسايي اهورامزدا و در جهان جسماني و مادي، ايزد نگهبان زمين و زنان است. روزي معادل روز «والنتاين» که از 2000 سال قبل از ميلاد مسيح در فرهنگ ما وجود داشته‌‌‌‌است.

در ادامه‌‌‌‌‌‌ي برنامه يادي مي‌‌کنيم از «بتي فريدن» که او نيز زن بود و مبارز و براي جهان زنان تلاش ورزيد.

در پايان، مي‌پردازيم به مطلبي از «شهروند» نوشته‌ي «حسن زرهي» سردبير اين نشريه زير عنوان«جاي خانه‌هاي ايران همچنان خالي است» که به تاريخ 20 ديماه منتشر شده. اين مطلب را مي‌‌‌‌‌‌توا‌‌‌‌‌نيد در اينجا بخوانيد.

 

برنامه را از اينجا بشنويد

 

دوشنبه 20 فوريه 2006

زنان شاعر در ايران کم نبوده‌‌اند. اما اغلب ايشان به زبان مردان سخن گفته‌‌‌‌اند. اگر قبول کنيم که زبان اديبانه‌‌‌‌‌ي فارسي را مردان شاعر ساخته‌‌‌‌‌‌ا‌‌‌‌‌‌‌ند و اگر قبول کنيم که به سبب تسلط مردان بر نظام جامعه‌‌‌‌‌‌‌ي ايراني، زبان ساخته‌‌‌‌‌‌‌‌ي ايشان در طول قرن‌ها مسلط بر ادب فارسي بوده‌‌‌‌‌‌است، بي‌‌‌‌‌‌‌گمان ناگزيري زنان را از شعر سرودن به اين زبان درخواهيم يافت، زيرا نه زباني جز آن مي‌‌‌‌‌‌‌شناختند و نه جرأت ساختن زباني ديگر داشتند.

امتياز «فروغ» در يافتن زباني زنانه است و نه در صراحت بيان و بي‌‌‌‌‌‌پردگي مضامين. شايد او نخستين کسي باشد که در کلامش، لحني زنانه را بتوان يافت و اين لحن چنان است که حاجت به ذکر نام او در زير اشعارش نيست.

                                                             نادر نادرپور

برنامه‌‌‌‌‌‌‌‌‌ي امشب را به مناسبت زادروز «فروغ فرخزاد»، به او اختصاص مي‌‌‌‌‌‌دهيم.

 

برنامه را از اينجا بشنويد

 

سه‌شنبه 14 فوريه 2006

در برنامه‌ي امشب به کاربرد «نار» و «انار» در شعر و ادبيات فارسي مي‌پردازيم که نوشته‌‌اي است از دکتر «بهرام گرامي» در فصلنامه‌ي «ره‌آورد» شماره 60.  

در شعر قديم فارسي، دهان کوچک و لب لعل را به دانه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هاي انار يا ناردانه و پستان را از جهت شکل و اندازه و سفتي به انار تشبيه کرده‌‌‌اند. انار را شفابخش و انار سينه را، دواي درد عاشق دل‌‌‌‌‌‌‌خسته دانسته‌‌‌اند.

ميوه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ي انار بر سر شاخ ترک برمي‌‌‌‌‌دارد و باصطلاح مي‌‌‌‌‌کفد. از اين رو شراب ناررنگ و باده‌‌ي قوي در شيشه را به ناري که هرآينه پوست بشکافد، مانند کرده‌‌‌‌‌‌‌اند . همچنين است شيشه‌ي پرخون دل عاشق که در برابر باده‌‌‌‌ي مرد‌‌‌افکن عشق، همچون نار کفيده‌‌‌‌ي بي‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تاب و تواني دانسته‌‌‌‌‌‌‌اند که مي‌‌شکند و سرشک خونين از ديده، روان مي‌سازد.

 در ادامه يادي مي‌‌‌‌کنيم از «بزرگ علوي» نويسنده‌‌‌‌ي معاصر کشورمان که تاريخ 13بهمن مصادف بود با 103 سالگي او.    

برنامه را از اينجا بشنويد

 

 

دوشنبه 13 فوريه 2006 

محتواي برنامه‌ي امشب را، به دليل مصادف شدن با ماه محرم، مطالبي در همين رابطه تشکيل مي‌دهد. بويژه دگرگونيهاي بسياري که ماه محرم و مناسک و مراسم آن را با آن چه در دهه‌‌‌‌‌‌هاي پيش ديده‌‌‌ايم بسيار متفاوت مي‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌سازد. از جمله‌ي اين دگرگوني‌‌‌‌‌‌‌ها مي‌‌توان به موارد زير اشاره کرد:
- همايش سراسري آيين عاشورا و نوعي رقابت در برگزاري آن
- توجه به جنبه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هاي هنري و تاريخي آن
- فعاليت جوانان و شرکت آنها در مراسم ماه محرم
- جلب و جذب هرچه بيشتر جوانان به اين مراسم به شيوه‌‌‌‌‌‌هاي گوناگون، از جمله موسيقي و ارکسترهايي از نوع پاپ که اشعار مذهبي با آنها تنظيم و خوانده مي‌‌‌‌‌‌‌شود.
در ادامه نگاهي داريم به فعاليت زنان در سال 2005، از جنبه‌‌‌‌‌‌‌ي اجتماعي و سياسي در کشورهاي گوناگون.

 

برنامه را از اينجا بشنويد

سه‌‌شنبه 07 فوريه 2006

در ارتباط با مطلبي که در مورد زنان نويسنده در ايران داشتيم، به نوشته‌‌‌‌‌اي در همين زمينه از «مارگارت ات وود» نويسنده‌‌‌‌‌‌ي معاصر کانادا مي‌‌‌‌‌پردازيم با عنوان «نوشتار زنانه و زمينه‌‌‌‌‌‌‌‌هاي بروز آن».

«مارگارت ات وو» نويسنده‌‌اي مطرح،شاعر، نووليست و منتقد ادبي بسيار شناخته شده‌‌‌‌اي است. کتابها و اشعار او به عنوان مرجع در کلاسهاي ادبيات تدريس مي‌شود. علاوه بر اينها او فعال سياسي است و در ارتباط با انجمن قلم و سازمان عفو بين‌المللي کار مي‌‌‌‌‌کند. در اين نوشتار به سير تکاملي کار زنان نويسنده و دشواريهاي مشترکي که با زنان نويسنده در ايران دارند، آشنا مي‌‌شويم. اصل مطلب را در اينجا بخوانید.

 

برنامه را از اينجا بشنويد

دوشنبه 06 فوريه 2006

به مناسبت جشن «سده»،به نوشته‌‌اي از «احمد پناهنده» و شعري از «پيرايه يغمايي» با نام «قلب من سده‌اي است فروزان» مي‌‌‌‌‌‌‌‌پردازيم.

در دنباله‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ي برنامه، نوشته‌اي از «اسماعيل نوري علا» در يادداشتهاي هفتگي خود با نام «جمعه‌‌‌‌‌‌گردي‌‌‌‌‌‌‌‌ها» را مي‌‌‌‌‌خوانيم که مطلبي انتقادي است. او معتقد است که به «احمدي نژاد» و باورهاي او نبايد ايراد گرفت درحالي‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌که ما هر کدام به نوعي چنين باورهايي داريم و در قلب کشورهاي اروپايي و آمريکا مرتکب اعمال و رفتاري شبيه رفتار و باورهاي «احمدي نژاد» مي‌شويم.

اين مطلب را در اينجا مي‌‌‌‌‌توانيد بخوانيد.

 

برنامه را از اينجا بشنويد.

 

سه‌شنبه 31 ژانويه 2006

بيستم ژانويه برابر است با زادروز «ناظم حکمت»، شاعر آزاديخواه و مبارز ترک. او از پيشگامان شعر نو و ترقيخواه ترکيه بشمار مي‌‌‌‌‌آيد. در اين برنامه، دوستي از دوستان «ناظم حکمت» روايتي از او را نقل مي‌کند.

در دنباله‌ي برنامه،  به مطلبي از کتاب «تاريخ شفاهي ادبيات معاصر ايران» مي‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌پردازيم که در باره‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ي صادق هدايت است. او يکي از پيچيده‌‌‌‌‌‌‌ترين و دست نيافتني‌‌‌ترين نويسندگان معاصر ايراني بوده‌است. اين بار يکي از بستگان او ناگفته‌‌‌‌‌هاي زندگي او را بازگو مي‌‌‌‌‌‌‌‌کند.  

 

برنامه را از اينجا بشنويد

 

دوشنبه 30 ژانويه 2006

برنامه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ي امشب در اطراف عشق «فرهاد» و «خسرو» به «شيرين» دور مي‌‌‌زند. مطلب مورد بحث نوشته‌‌‌ي «مجيد نفيسي» است که در سايت «شهروند» آمده‌‌است.

نويسنده در اين نوشتار به عشق خيالي و زميني اشاره دارد و معتقد است که آن چه در حافظه‌ي ما ايرانيها نقش بسته، عشق افلاطوني «فرهاد» به «شيرين» است و نه ماجراي عشق زميني «خسرو» به «شيرين». و اين ريشه در فرهنگ مسلط بر جامعه‌ي ما دارد که در آن عشق جسماني و خوشي، گناه شمرده مي‌‌شود و در عوض خودآزاري و عشق خيالي، تبليغ مي‌‌‌‌‌‌‌‌‌گردد. «مجيد نفيسي» در پايان نوشته‌‌‌ي خود اين پرسش را مطرح مي‌‌کند که آيا زمان آن نرسيده که از کاميابي‌‌‌‌ها ياد کنيم و نه ناکامي‌‌‌ها؟

در همين رابطه به نوشته‌‌‌اي از دکتر «ذبيح‌‌‌‌‌‌لله صفا» مي‌‌‌پردازيم که معتقد است ايرانيها در داستانهاي عاشقانه معمولا سرانجام آن را با خير و خوشي به پايان مي‌برند. اين نوشته با عنوان: « نظري اجمالي به دو داستان تازي در ادب پارسي» در ماهنامه ايرانشناسي سال پنجم آمده‌‌‌است.

 

برنامه را از اينجا بشنويد

 

سه‌شنبه 24 ژانويه 2006 

در برنامه‌‌‌‌ي امشب به ادبيات زنانه و نويسندگان زن در ايران مي‌پردازيم. در آغاز به مصاحبه‌ي «شهلا لاهيجي»، مدير انتشاراتي «روشنگران» و فعال در مسائل زنان، اشاره‌‌اي داريم که مي‌گويد:«ادبيات زنانه، تمام باورهاي ادبيات را تسخير کرده‌است. به باور او ادبيات در قرن بيست و يکم، خود را از دام جنسيت رها ساخته‌است.»
در دنباله‌‌‌‌‌‌‌ي برنامه به مطلب ديگري در همين مورد مي‌پردازيم که گزارشي است از نيويورک تايمز. برطبق اين گزارش، آثار زنان داستان‌‌‌نويس ايراني، پرفروش‌‌تر از مردان بوده‌‌‌ است. دلايلي که براي اين امر ذکر شده از جمله مي‌تواند موارد زير باشد:
ساده‌‌‌‌نويسي زنان و روش مخاطب قرار دادن خواننده
پرداختن به موضوعات رمانتيک با جنس مخالف
فعاليت زنان در خارج از محيط خانه براي کسب درآمد و نوشتن تجربيات روزانه‌‌‌‌ي خود.

برنامه را از اينجا بشنويد  

 

دوشنبه 23 ژانويه 2006

 برنامه را با ياد «غلامحسين ساعدي» آغازمي‌کنيم که 24 ديماه برابر با زادروز اين نويسنده و نمايش نامه نويس برجسته ايراني است. نويسنده‌اي که پزشک نيز بود. پزشک بيماريهاي رواني. نويسنده اي که پزشک باشد و پزشکي که نويسندگي پيشه کند، آميزه‌‌ي جالبي را پديد مي‌‌آورد. زيرا که نويسنده با دردهاي جامعه سر و کار دارد و پزشک، با دردهاي تن و جان. بي‌جهت نيست که «ساعدي» در آثار خود غالبا زواياي شخصي و رفتاري نقش‌‌‌آفرينان داستانهايش را با موشکافي خارق‌‌‌‌‌‌العاده‌‌‌‌‌‌‌‌اي که از يک پزشک روانپزشک برمي‌آيد، مي‌کاود و در برابر خوانندگان قرار مي‌‌‌دهد.
 

برنامه را از اينجا بشنويد

به ياد فرزانه‌اي ديگر از خطه‌‌‌‌‌‌ي آذربايجان، محمد علي فرزانه.

انسان آزاده‌اي که جوان مي‌انديشيد و نگاه شفاف خود را به افق آينده‌ي زندگي انسان حفظ کرده بود و با وجود فراز و فرودهاي زندگي، همچنان برفراز افقهاي تنگ اسارت زباني، قومي و يا جغرافيايي ايستاده بود و قبل از هر چيز به آينده‌‌‌‌‌‌ي انسان و بهترزيستن او مي‌‌‌‌‌انديشيد.

متن کامل اين نوشته را در اينجا بخوانيد
 

 

برنامه را از اينجا بشنويد

 

 

سه‌شنبه 17 ژانويه 2006

برنامه را با ترانه‌اي وطني به نام «ايران» شروع مي‌کنيم. سپس از «عارف قزويني» شاعر ملي ايران سخن خواهيم گفت که اول بهمن ماه مصادف با درگذشت اوست.

 

 

برنامه را در اينجا بشنويد

 

 

 


 

فهرست مطالب برنامه هاي پيشين. کليک کنيد

بازگشت


مطالب نوشتاري

پايا