روزهاي باشکوه پايان تحصيلي
نحستين بار که جشن باشکوه پايان تحصيلي دانشآموزان را در سوئد ديدم، آرزو کردم که کاش در ايران نيز چنين مراسمي براي آغاز و پايان سال تحصيلي برگزار شود.
به ياد دوران درس و مدرسهي خودم افتادم که آغاز و انجام سال تحصيلي براي خانوادهها يکسان و بيتفاوت بود. تنها اتفاقي که در آن زمان و پس از امتحانات ميافتاد، اين بود که فراش مدرسه در اولين فرصت، کارنامهی تحصیلی مرا از مدرسه ميگرفت و پيش پدر ميبرد تا مژدگاني خوبي دريافت کند.
کسي براي ما جشن و جايزه و پاداشي در نظر نميگرفت. ما، پاداشمان را به شکلي بسيار ساده، از خودمان دريافت ميکرديم. از جمله اين که پس از شبهاي طولانی بيدار خوابي و حفظ کردن انبوهي مطالب و آمار و تاريخ - که جز خستگي ذهني و جسمي و گرفتن نمره، ارزشي ديگرنداشت - امتحان را که خوب ميداديم، به تنها قنادي شهر ميرفتيم و در قسمتي از آن که پردهاي باچند صندلي و يکي دوتا ميز آن را از بقيهي مغازه جدا ميساخت، براي خودمان سفارش بستني و پالوده ميداديم که در کنارش ليواني آب خنک نيز گذاشته بودند و دلهاي خسته وتنهاي عطشزده و پر از دلهره و التهابمان را در هواي داغ و آفتابي خردادماه، خنکايي ميبخشيديم و چقدر ميچسبيد. بعد دوباره شب ديگر را تا دمدماي صبح درس ميخوانديم.
درس خواندن وظيفهي ما بود. بايد وظيفه را به خوبي انجام ميداديم. در حقيقت اگر به درستي انجام نميشد، جاي حرف و سرزنش داشت. واي به حال و روز کسي که تجديدي و يا مردودي داشت. نه تنها خود، که همهي فاميل، سرافکنده و خجالتزده بودند.
در اينجا از اين شکنجهي رواني نيز خبري نيست. در نتيجه از همان دوران پيشدبستان، خاطرهي شيرين جشن پايان تحصيلي، صفحهي ذهن را رنگين و خاطرههاي دوران تحصيل را شيرين و دلنشين ميسازد و آن را به روزهاي فراموش نشدني زندگي پيوند ميزند.
در سوئد، ماه يوني يا ژوئيه، براي دانشآموزان، ماهي پرخاطره و فراموش نشدني است. ماه برگزاري جشن پايان تحصيلي. اين جشن در همهي سطوح آموزشي، از پيشدبستان تا مراحل بالاي آموزشي، برگزار ميشود و هر کدام سنتها و شيوههاي متناسب خود را دارد.
هواي سوئد در اين زمان، بهترين و مطبوعترين حالت و طبيعت، زيباترين شکل ممکن را دارد. در حقيقت بهشتي عطرآگين است. خورشيد بيشتر روزها، تا ساعت ده شب در آسمان به چشم ميخورد.
روز جشن پايان سال تحصيلي، يکي از بزرگترين و زيباترين روزهاي زندگي هر دانشآموز و دانشپژوهي است. همه با لباسهاي زيباي تابستاني و دستهاي پر از گل، با حضور خانوادههاي خود در اين جشن شرکت ميکنند. برگزاري اين مراسم اجباري است که يا در مدرسه برگزار ميشود و يا در کليسا. مدرسه بايد جشني را ترتيب بدهد که تمام دانشآموزان بتوانند در آن شرکت کنند.
در سالهاي اخير، شکل برگزاري آن در کليسا، که در خلال اجراي مراسم، سرودهاي مذهبي نيز خوانده ميشود، اينجا و آنجا مورد انتقاد قرار گرفته است. از آنجايي که در کشور سوئد، آزادي اديان يکي از ارکان مهم قوانين اين کشور است، خواندن سرودهاي مذهبي با اين امر سر سازگاري ندارد.
هدف و
وزنهي سنگين در جشن پايان تحصيلي، اجراي مراسم، بجاآوردن بزرگداشتها و شرکت مشترک
و همگاني دانشآموزان است و نه جنبههاي مذهبي آن. به همين دليل مدرسه موظف است که
خانوادههاي دانشآموزان را از چگونگي برگزاري جش آگاه سازد تا اگر موردي برخلاف
باورهاي خانواده و يا گروهي باشد، با وجود اجباري بودن مراسم، از شرکت
در آن خودداري کند.
برگزاري جشن، دورهي پيشدبستان تا پايان دورهي دبيرستان را دربر ميگيرد.
جشن پايانتحصيلي دبيرستان
در سوئد از سال 1968 امتحانات به گونهي شفاهي آن، منتفي اعلام شدهاست، در عوض، دانشآموزان، ديپلم متوسطهي خود را در پايان تحصيلات دبيرستان دريافت ميکنند. اين ديپلم، در بردارندهي نمرههايي است که فرد در امتحانات گوناگون دريافت کرده و ارزشيابي کارهاي پژوهشي که در موارد گوناگون انجام داده است.
روز جشن پايان تحصيلي، بدون شک يکي از بزرگترين روزهاي زندگي هر فرد درسوئد است. دخترها معمولا با لباس سفيد و پسرها با کت و شلوار شرکت ميکنند. در اين روز، آنها براي اولين بار کلاه مخصوص فارغالتحصيلي را ميتوانند بر سر بگذارند. کلاه سفيدي که خود تاريخچهاي دارد که بعدتر خواهد آمد. در محوطهي مدرسه، خانواده، فاميل و دوستان هر دانشپژوه يا محصل با هديه و گل، انتظار فرد مورد نظر خود را ميکشند. آنها پلاکارتي را با خود حمل ميکنند که روي آن عکس دوران کودکي محصل، در قطع بزرگ نصب شدهاست.
پس از دريافت ديپلم و سرود و موزيک، خانواده با وسيلهي نقليهي ويژه که براي چنين روزي تهيه و تزيين شده، پس از گشتي در شهر، روانهي خانه ميشوند تا جشن را در آنجا با پذيرايي از مهمانان و خوردن غذا و شيرني، همراه با رقص و موزيک ادامه دهند . وسيلهي نقليه ميتواند شيکترين اتومبيل، تا وانت بار معمولي را در بر گيرد. رايجترين آن کاميون يا وانت بزرگي است که با شاخههاي سبز درخت، بادکنک و گل تزيين شدهاست.
برگردان: پروین
در باره تاريخچهي کلاه دانشجويي در سوئد، در اینجا بخوانید
• صفحه نخست • نوشتارها • گفتارها • بایگانی • تماس •